مراقبت های قبل از بارداری و حاملگی

بخش اول

بسیاری از زوج‌ها از قبل برای بارداری آماده می‌شوند و برنامه ریزی می‌کنند. اما برخی دیگر از زوج‌ها بدون آگاهی وارد دوران بارداری می‌شوند. خانوم‌هایی که مراقبت‌های بارداری را جدی می‌گیرند هم در «دوران بارداری» و هم پس از «زایمان» دوران بهتر را طی می‌کنند.

و کودک سالمی به دنیا می یاورند. بسیاری از مادران می‌دانند که بهترین عملکرد در دوران بارداری چیست اما بسیاری از مادران از مراقبت های قبل از باداری اطلاعی ندارند.

مراقبت‌های قبل از بارداری، قبل از حامله شدن، پیش از بارداری، پیش از حاملگی

دکتر الهه ثناگو، جراح و متخصص بیماری‌های زنان و زایمان با اشاره به اهمیت مراقبت‌های پیش از بارداریتاکید می‌کند:
«همه خانم‌ها باید «قبل از بارداری» برای کنترل و بررسی‌های لازم از نظر وجود مشکلات احتمالی به پزشک متخصص مراجعه کنند.
پزشک نیز باید به کمک معاینات و آزمایشات قبل از لقاح، از سلامت کامل مادر مطمئن شود. وجود هر گونه مشکل پزشکی قبل از بارداری باید تشخیص داده شود و کنترل‌های لازم در مورد آن صورت پذیرد.
خانم هایی که سابقه فشار خون بالا دارند، افراد دیابتی، کسانی که دچار مشکلات تیروئیدی، قلبی، کلیوی، ریوی، کم خونی، بیماری‌های روماتیسمی و… هستند، باید قبل از بارداری به منظور کنترل بیماری کاملا بررسی شوند.»

دارو مصرف کنیم یا نه؟
به طور حتم برای درمان هر بیماری باید اقداماتی صورت گیرد و در صورت نیاز داروهایی طبق نظر پزشک مصرف شود، اما همیشه در این‌باره سوالی برای مادران مطرح است؛ مصرف دارو در دوران بارداری خطرناک است یا نه؟!
دکتر ثناگو با اشاره به این‌که خانم‌ها به هیچ‌وجه نباید در دوران بارداری خودسرانه داروهای خود را قطع کنند، هشدار می‌دهد و می‌گوید:
«مصرف برخی از انواع داروها حین بارداری الزامی است. بعضی از داروها هم در این دوران با داروهایی امن و مناسب برای جنین جایگزین می‌شوند؛ مانند داروهای خوراکی قند خون که در دوران بارداری، انسولین جایگزین آن می‌شود.
در اغلب موارد مقدار داروهای تیروئید در دوران بارداری تغییر می‌کند، پس اگر پزشک میزان مصرف آن را کم یا زیاد کرد، در مصرف مقدار جدید دقت کنید.
همچنین بیماران قلبی یا افرادی که دچار درجاتی از نارسایی کلیوی هستند نیز حتما باید قبل و حین بارداری تحت آزمایش و معاینات لازم قرار گیرند. در مورد این بیماران، بارداری حتما باید با اجازه و نظر پزشک باشد.»

دردسر بیماری‌های مادر برای جنین
مادران دلسوز باید دقت کنند، گاهی بیماری آن‌ها گریبان جنین را هم می‌گیرد. دکتر ثناگو با اشاره به این نکته می‌گوید:
«وجود بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و فشار خون بالا اگر در دوران بارداری کنترل نشود، ممکن است باعث کاهش رشد جنین در رحم و حتی مرگ او شود. این بیماری‌ها علاوه بر جنین برای مادر نیز مشکلاتی جدی ایجاد خواهند کرد.
قبل از بارداری باید سلامت دهان و دندان بررسی شود و برای درمان پوسیدگی‌های دندانی اقدامات لازم صورت گیرد. ثابت شده است عدم رعایت بهداشت دهان و وجود دندان‌های پوسیده می‌تواند باعث زایمان زودرس شود.»
دکتر مظهری، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز درباره کم‌خونی در خانم‌ها می‌گوید:
«مشکل کم‌خونی زنان باید قبل از بارداری برطرف شود. مصرف مکمل‌های آهن با تجویز پزشک از زایمان‌های زودرس، تولد نوزاد با وزن کم و به ‌خطر افتادن سلامت مادر و کودک جلوگیری می‌کند.
هیچ زنی نباید قبل از درمان کم‌خونی خود اقدام به بارداری کند، زیرا در دوران بارداری به خصوص در اواسط و اواخر این دوره در معرض کم‌خونی قرار می‌گیرد.
اگر زنی با زمینه کم‌خونی‌های قبلی باردار شده باشد، طی بارداری مایعات کلی بدن و حجم خون افزایش پیدا کرده و اندام‌های بدن مادر به موازات رشد جنین، نیاز بیشتری به آهن پیدا می‌کند.
گاهی در ۳ ماهگی، ۶ ماهگی و ۹ ماهگی مقدار نیاز بدن به آهن به ۵ برابر قبل از بارداری می‌رسد که تأمین چنین نیاز افزوده‌ای تنها از طریق بهبود کیفیت تغذیه مادر امکان‌پذیر نخواهد بود.»
خانم از سه ماه قبل و در یک ماه اول بارداری باید قرص اسید فولیک مصرف کنند. از ماه چهارم به بعد نیز مصرف قرص آهن برای خانم‌های باردار الزامی است

منبع آکاایران