گرفتگی عضلات در دوران بارداری

یکی از مشکلات شایع در «دوران بارداری» گرفتگی عضلات است. این مشکل نیز درمانی دارد و در این مقاله راهکارهایی را برای آن ارائه داده ایم که می تواند مفید واقع شود. تغذیه ی مناسب نیز در درمان این بیماری می تواند مفید باشد که در ادامه به آن اشاره کرده ایم.

اسپاسم یا گرفتگی عضلات پا یکی از شایعترین مشکلات دوران بارداری خصوصاً در سه‌ماهه دوم و سوم است (پس از هفته بیستم) و بین ۳۰-۵ درصد از مادران باردار از آن شاکی هستند.
انقباض یا سفت شدن غیرارادی در عضلات پا که معمولاً ناحیه ساق پا را درگیر کرده و گاهی هم به عضلات ران کشیده می‌شود. این گرفتگی از چند ثانیه تا چند دقیقه متغیر است و ممکن است ساعت‌ها به شکل دردناک احساس شود. گرفتگی عضلات پا ممکن است در طول روز ایجاد شود ولی معمولاً شب هنگام و در هنگام استراحت ایجاد می‌شود و عارضه‌ای برای مادر و جنین در پی ندارد.

ایجاد گرفتگی عضلات به ویژه در پشت ساق پا در این دوره شایع می باشد که ممکن است به دلیل کمبود منیزیم باشد . برای پیشگیری از کمبود این ریز مغذی در بدن , توصیه می شود , مصرف سبزیجات برگ سبز تیره مانند کاهو , اسفناج و جعفری را افزایش دهید.

علت چیست؟
علت گرفتگی عضلات ساق پا در بارداری تا به امروز به صورت ناشناخته باقی مانده است و غالباً بدون هیج علت زمینه‌ای قابل تشخیص رخ می‌دهد؛ ولی به گفته محققان، فشار سنگینی رحم بزرگ بر عروق خونرسان اندام تحتانی که مانع از بازگشت خون به سمت بالا می‌شود و همچنین تحت فشار قرار دادن اعصابی که به سمت اندام تحتانی می‌رود، یکی از دلائل احتمالی گرفتگی عضلات است. سایر دلائل احتمالی شامل:

۱- اختلال در تعادل آب و الکترولیت‌هایی نظیر کلسیم، منیزیم، پتاسیم و ویتامین‌های B، E و C

۲- فعالیت‌های سنگین ورزشی به ویژه در افراد غیر حرفه‌ای و در صورتی که با عدم جایگزینی آب و الکترولیت‌ها همراه باشد.

۳- افزایش سن

۴- افزایش دفع ادراری کلسیم در دوران بارداری و افزایش نیاز جنین به کلسیم به ویژه در نیمه دوم بارداری

۵- مصرف برخی از داروها مثل مسهل‌ها، داروهای مدر و سایمتیدین

۶-کم کاری غده تیروئید و فوق کلیه با شیوع کمتر

۷- تغذیه نادرست و فقر مواد مغذی

در هنگام وقوع گرفتگی عضلات ساق پا چه کنیم؟

به محض احساس گرفتگی عضلات ساق پا، به آرامی پاها را صاف کرده و انگشتان پا را به سمت ساق پای خود خم کنید. این حرکت به تدریج به رفع گرفتگی عضلات کمک می‌کند.

ماساژ ملائم عضلات درگیر شده

قرار دادن کمپرس سرد یا گرم بر روی موضع دردناک

برای پیشگیری از این عارضه دردناک چه کنیم
گنجاندن لبنیات کم چرب و ریز مغذی‌هایی مثل گردو، فندق، پسته، دانه کنجد و دانه‌های غلات مثل ذرت در رژیم غذایی. پرهیز از ایستادن و نشستن‌های طولانی مدت (اگر شغلتان ایجاب می‌کند که به مدت طولانی در وضعیت نشسته قرار بگیرید، هر ۳۰ دقیقه یکبار به مدت ۱۰ دقیقه برخیزید و کمی قدم بزنید و اگر مجبورید مدت طولانی در وضعیت ایستاده قرار بگیرید، هر ۳۰ دقیقه یکبار، به مدت ۱۰ دقیقه بنشینید و استراحت کنید).

در طول روز و در هر وضعیتی که قرار دارید مچ پاهایتان را بچرخانید و انگشتان پا را باز و بسته کنید.

از مصرف بیش از حد مواد چرب و شیرین پرهیز کنید.

در طول نشستن، کف پاهایتان را مماس با زمین قرار دهید و پشت کمرتان را با بالشتکی پر کنید و از انداختن پاها بر روی هم اجتناب کنید (این وضعیت خونرسانی را مختل و باعث خستگی شما می‌شود).

کفش‌های طبی و لژدار با ارتفاع ۵-۳ سانتی‌متر با سایز مناسب بپوشید.

مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین و نوشابه‌ها را محدود کنید و به جای آنها آب فراوان بنوشید.

انجام تمرینات ورزشی سبک و مخصوص دوران بارداری و یا پیاده‌روی در هوای آزاد (این مورد مشروط به اجازه پزشک می باشد.)

مصرف مکمل‌هایی نظیر ویتامین‌های B1 ،B6 و همچنین کلسیم و منیزیم مشروط به اجازه پزشک متخصص زنان یا ماما. تحقیقات اخیر مؤید تأثیرات مثبت ترکیب ویتامین‌هایB1 و B6 و همچنین منیزیم و کلسیم در کاهش شدت درد و دفعات گرفتگی عضلات پا می‌باشد.